Sercanca Çözümler..

Fiber Optik – Kablo Çeşitleri

27.09.2015
2.629
Fiber Optik – Kablo Çeşitleri

Günümüzde en çok kullanılan, en verimli ve oldukça güvenilir olan data aktarım biçimi Fiber Optik aktarımdır.

Fiber optik dediğimizde insanlar ışık hızı internet olarak algılarlar. Nedeni ise büyük telekomünikasyon firmalarının internetlerinin kalitelerini anlatabilmek için reklamlarında fiber optik kabloyu öne sürmelerinden kaynaklıdır. Bu reklamların genel algısından kaynaklı olacak ki evlerine kadar fiber geleceğini düşünürler. Nitekim firmalar Lokasyonun kabinine fiber hat ile gelip daha sonra bakır hat ile son kullanıcıların evlerine sunmaktadır.

Bu yazımızda sıkça duyulan ve kullanılan fiber optik teknolojisinde kullanılan Kablo türlerini göreceğiz. Sanılanın aksine kablo türü tek çeşit değildir. Özellikle karşılaştığımız bir durum olan bu tek çeşit kablo olayına şöyle örnek verebilirim. A Kurumunun alt yapısında fiber optik kablonun kullanılması uygun görülmüştür. Şartnameye Kablo türü olarak singlemod kablo türü yazılmış olmasına rağmen alt yapıyı yapan elektrik firması sadece adı fiber optik kablo olduğu için bir şekilde ucuz bulduğu farklı özellikteki fiber optik kabloyu binanın alt yapısına çekmektedir. Halbuki çekmiş olduğu kablonun Multimod olduğunun farkında değildir.

Konumuza geri dönersek fiber optik teknolojisinin neden tercih edildiğini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  • Üretim yönünden Bakırdan daha ucuzdur.
  • Çevresel bir çok etkenden hiç etkilenmemesi yada minimum düzeyde etkilenmesi(Manyetik Alan,Su, vs..)
  • İhtiyaca göre artabilecek kanal ihtiyacını karşılaması.
  • Yüksek hızda veri iletimine olanak sağlaması
  • Güvenilir yapıda olması
  • Kopma durumu olmaz ise bakım ihtiyacının olmaması
  • Pas,oksit gibi etkenlerin bulunmaması
  • Yeraltı ve havai ortamlara göre çözümlerinin bulunması

Kullanım alanları aşağıdaki gibidir.

  1. Kapalı devre kamera sistemleri
  2. Network haberleşme sistemleri
  3. Server ve storage iletişimde
  4. Elektronik cihazların birbirleri arasındaki iletişimde
  5. Sinyalizasyon sistemlerinde
  6. TV sistemlerinde
  7. Tıp cihazlarında
  8. Ulusal Güvenlik sistemlerinde(Askeriye,Polis..)
  9. Hava Taşıtlarında

Kısacası tüm data iletim ihtiyaçlarına cevap verebilir.

Fiber optik kabloları malzeme yapısına göre ayırmak istersek aşağıdaki maddeler ortaya çıkar.

  1. Plastik çekirdekli ve plastik koruyucu zarflı
  2. Cam çekirdekli ve plastik koruyucu zarflı (PCS)
  3. Cam çekirdekli, cam koruyucu zarflı (SCS)

Fiber Optik teknolojisinde kullanılan kablolar çalışma sistemlerine göre iki ana başlık altında incelenebilir.

  1. Singlemod fiber optik kablolar (SM-Tek Modlu)
  2. Multimod fiber optik kablolar(MM-Çok Modlu)

Multimod fiber optik kablolarda kendi aralarında 

  1. Step-Index Multimode Fiber (Kademeli)
  2. Graded-Index Multimode Fiber (Dereceli)

Her güzelin bir kusuru olduğu gibi Fiber Optik teknolojisininde kusurları aşağıdaki gibidir.

  1. Kurulum maliyetinin yüksek olması
  2. Koptuğunda, Ekleme ve sonlandırma işçiliğinin çok detaylı olması
  3. Bakıra göre yüksek çıkış gücü verememesi
  4. Ekipmanlarının maliyetinin yüksek olması
  5. Eski sistemlerin desteklememesinden kaynaklı olarak çevre birimlerine ihtiyaç olması
  6. Ekleme ve sonlandırma işlemlerinde kullanılacak cihazların özel ve pahalı olması
  7. Çevre birimlerinin hemen bulunabilirliğinin az olması

Singlemod Fiber Optik Kablolar

Genellikle Tercih sebebi olan bu kablolarda ışık düz bir hat üzerinde devam eder. Bundan ötürü hızlıdır ve uzun mesafelerde kullanılabilir. Aynı zamanda kısa mesafelerde de kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Kablonun üzerindeki veri taşıma kapasitesi farklı dalga boyu kullanılarak arttırılabilir. Uygulamalarda farklı renkte Patch Cordları olsada genellikle Sarı rengi kullanır.

Biraz teknik bir açıklama yaparsak 9 mikron çapa sahip merkezinden 1310nm, 1490nm, 1550nm, 1625 nanometre dalgaboyu değerlerine sahip kızılötesi lazer ışığını iletirler. Merkez çapının 9 mikron olmasından kaynaklı lazer ışığının yayınım esnasında izleyeceği tek bir yol vardır. Bu nedenle veri iletimi çok hızlıdır. uzun mesafelerde kullanılmasının sebebi budur.

Aşağıdaki grafiklerde ışığın iletim yolunu görebilirsiniz.

sm

Grafikte 9u/125u merkeze sahip singlemod kabloda ışığın ilerlemesi oklarla gösterilmiştir. Görüldüğü gibi çapının ufak olmasından kaynaklı ışığın kırılıp ilerlemesi neredeyse düz haldedir.

Multimod Fiber Optik Kablolar

Kısa mesafede yüksek hız ve farklı modların aynı anda iletilmesine cevap verebilen kablo çeşididir. Farklı türleri mevcuttur ve farklı hızlarda çalışabilirler.

Teknik açıklamasına gelirsek 50 ve 70 mikron arasında değişen merkez çapına sahip olup 850 ile 1300 nm dalga boyu sahip kızılötesi lazeri iletebilirler. Merkez çapının SM kabloya göre büyük olmasından kaynaklı olarak ışık çok fazla yol kateder ve bundan kaynaklı olarak mesafesi kısadır. Aşağıdaki grafikte 62.5u/125u ve 50u/125u merkez çapa sahip kabloda ışığın gidiş güzergahı görülmektedir.

mm

Teknolojinin gelişmesine bağlı olarak farklı çeşitleri ortaya çıkmıştır. OM1,OM2,OM3,OM4  bu çeşitlere örnek gösterilebilir. Aşağıdaki tablo multimod kablonun menzili hakkında bilgi vermektedir.

mm_menzil

Tablodan anlaşılacağı üzere en uzun mesafelere sahip kablonun OM4 olduğu görülmektedir.

Step-Index Multimode Fiber (Kademeli)

Işık ilerler iken yansıma esnasında zik-zak çizerek ilerler. Işığın içerisindeki farklı modların farklı hızda farklı yollardan ilerlemesi sebebi ile bir gecikme oluşur. En kötü tarafı ise bu gecikmelerden ötürü sinyalde bozulmalara sahip olmasıdır.

mm_kademeli

Graded-Index Multimode Fiber (Dereceli)

Işık ilerler iken yansıma esnasında sinüs eğrisine benzer bir şekil çizerek ilerler. Işığın içerisindeki farklı modların farklı hızda farklı yollardan ilerlemesi sebebi ile oluşan gecikme minimum seviyededir. Bundan ötürü step-index multimode fibere göre gecikme ve sinyal bozulması daha azdır.

mm_dereceli

Görüldüğü gibi fiber optik kabloların çalışma sistemlerine göre çeşitleri vardır. Kurulacak sistemdeki maliyet,mesafe,hız ve dış etkenler baz alınarak seçim yapılmalıdır. Aşağıda kullanılacak ortamlar için sınıflandırılmış fiber optik kabloların bazılarını görebilirsiniz.

ortam_cesitleri

Fiber Optik Kablolarında tipik olarak 12 renk vardır. Nasıl Cat6 Kablolarda 8 renk varsa ve standart sıralaması varsa Aynı kural Fiber Optik içinde geçerlidir. Üreticiler Bu renkleri kullanarak kablolarını üretirler. Arada ufak tefek değişiklikler olabilir. Ama genel olarak renk sıralaması aşağıdaki gibidir.

  1. Kırmızı
  2. Sarı
  3. Yeşil
  4. Mavi
  5. Menekşe(Mor)
  6. Kahverengi
  7. Siyah
  8. Turuncu
  9. Pembe
  10. Gri
  11. AçıkYeşil(Turkuaz)
  12. Naturel (Beyaz,Şefaf)

Tek tüplü fiberlerin dışında kalan fiberlerde dış tüp ve iç kıllar bu renklerle temsil edilirler. mesela 2×12 core yani 24 core bir fiber kabloda 1. tüp kırmızı ve içindeki tüm kılların renkleri yukarıdaki şekildedir. diğer tüpe geçildiğinde ise 2.tüp sarıdır ama kılları yukarıdaki şekildedir. Bazen projelerde sayısal olarak verilebilir. mesela bir aboneye 1.3 ve 2.6 kılın verilmesi istenilirse o aboneye kırmızı tüpteki  yeşil kılı ve sarı tüpteki kahverengi kılın verilmesi gerekir.

Son olarak aşağıdaki videoda ışının Fiber optik kablodan nasıl geçtiğini görebilirsiniz.

Esen Kalın

Sercan TEK

BİR YORUM YAZIN

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 6 YORUM
  1. Tevfik dedi ki:

    Teşekkür ederim ben bu konuda bağlantılar ve kullanılan malzemede video var mı

    1. Sercan TEK dedi ki:

      Merhaba,

      Bağlantılar var mı bilmiyorum. Ama detaylı bilgi için Fiber Optik tarafındaki Çözüm ortağımız Fi-ber elektronik Behnam Bey ile görüşebilirsiniz. Size her türlü bilgiyi verirler. Görüşürseniz Benimde selamımı söyleyebilirsiniz. Behnam Bey : 0538 633 90 40

  2. İSMAİL dedi ki:

    ELİNE DILINE SAGLIK KARDESİM

  3. F.E. dedi ki:

    Çok açıklayıcı ve net bir yazı olmuş, ellerinize sağlık.

    1. Sercan TEK dedi ki:

      teşekkür ederim.

Yayımlanan tüm yazılar Sercan TEK tarafından yazılmaktadır. İzinsiz kullanımı yasaktır.